ประสบการณ์งานช่าง

ขมิ้นกับปูน
ประสบการณ์งานช่าง / ประสบการณ์งานช่าง 2
วลีที่จั่วหัวเป็นชื่อเรื่องนี้ พวกเราคงจะเคยได้ยินกันมาแล้วเป็นส่วนใหญ่ แต่คงจะมีน้อยคนนักซึ่งรวมทั้งตัวผมเอง
ด้วย ที่จะทราบถึงที่มาของวลีดังกล่าว
ผมได้มีโอกาสไปทัศนศึกษาทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เมื่อต้นปี 2544 คณะของเราได้เข้าชมโบสถ์แห่งหนึ่ง ซึ่งในโบสถ์มีภาพเขียนฝาผนังที่งดงามมาก มัคคุเทศก์เล่าว่า วิธีการเขียนภาพฝาผนังของคนโบราณนั้น ช่างเขียนจะใช้น้ำต้มใบขี้เหล็ก หรือบางทีก็ใช้ใบส้มป่อย มาราดที่ฝาผนังที่จะใช้เขียนภาพหลาย ๆ ครั้ง จากนั้นก็จะนำขมิ้นมาขูดกับผนังปูนดูว่าขมิ้น ซึ่งปกติมีสีเหลืองเข้ม จะเปลี่ยนสีเป็นสีแดงหรือไม่ ถ้าขมิ้นยังคงเปลี่ยนสีก็จะต้องทำกระบวนการนี้ซ้ำแล้วซ้ำอีก จนกว่าขมิ้นจะไม่เปลี่ยนสี ซึ่งหมายความว่า ปูนที่ฝาผนังนั้น หมดฤทธิ์ที่จะเปลี่ยนสีของขมิ้นแล้วนั่นเอง
นี่ ก ร ะ มั ง … จึ ง เ ป็ น ที่ ม า ข อ ง ว ลี ที่ ว่ า “ ข มิ้ น กั บ ปู น …”
ถ้าจะว่ากันในเชิงวิชาการแล้ว ไม่ว่าจะเป็นปูนซีเมนต์หรือปูนขาว หรือยิปซั่ม ซึ่งทั้งหมดนี้จะมีฤทธิ์เป็นด่างทั้งสิ้น ยิ่งปูนโบราณที่เรียกว่า “ปูนเพชร” นั้น ช่างโบราณจะทำมาจากเปลือกหอย ซึ่งนำมาตำจนละเอียด ดังนั้น “ปูนเพชร” นี้ จะมีฤทธิ์เป็นด่างมาก การที่เอาน้ำต้มจากใบพืชที่มีฤทธิ์เป็นกรดมาราดนั้น ฤทธิ์กรดจะทำปฏิกิริยากับฤทธิ์ด่างที่มาจากปูน และกลายสภาพเป็นกลาง ซึ่งเมื่อพื้นผิวถูกสะเทินจนเป็นกลาง ก็จะไม่ทำปฏิกิริยากับวัสดุที่เป็นสีที่นำมาเขียนภาพ ทำให้ภาพเขียนมีความคงทนถาวร สามารถติดอยู่ที่ผนังได้นานทีเดียว ดังนั้นการใช้ขมิ้นมาขูดที่ปูนเพื่อตรวจสอบฤทธิ์ความเป็นกรดหรือด่างแทนกระดาษลิสมัส (Litmus) นี้ นับเป็นภูมิปัญญาของคนไทยโบราณจริง ๆ…
ปัจจุบันวิทยาการก้าวหน้าไปมาก การทาสีที่ถูกต้องและติดแน่นทนนาน จึงไม่เป็นเพราะชนิดของสีแต่เพียงอย่างเดียว ส่วนที่มีความสำคัญเป็นอย่างมาก ก็คือ สีรองพื้น ซึ่งผู้ใช้จะต้องเลือกให้ถูกกับประเภทของวัสดุพื้นผิวนั้นๆ เช่น พื้นผิวที่มีฤทธิ์เป็นกรด เช่น ไม้ (ซึ่งมียางไม้) ก็จะต้องใช้สีของพื้นที่มีฤทธิ์เป็นด่าง แต่ถ้าพื้นผิวเป็นปูนฉาบ ผู้ใช้ก็จะต้องเลือกสีรองพื้นที่มีฤทธิ์เป็นกรด เป็นต้น

สถาปนิกบางคนลงทุนให้ทาสีรองพื้นก่อนที่จะบุของกระดาษปิดฝาผนัง (Wallpaper) ด้วยซ้ำ เพราะเกรงว่าฤทธิ์ของผนังจะทำปฏิกิริยากับกาวที่ใช้ติดกระดาษปิดฝาผนัง ซึ่งถ้าผนังมีฤทธิ์เป็นกลางอยู่แล้วทำอย่างนี้ศัพท์วัยรุ่นเขาเรียกว่า Ver (เว่อร์) ครับ…
อ้างอิง http://www.thaicontractors.com

Advertisements

ป้ายกำกับ: , ,

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s


%d bloggers like this: